Współczesne silniki charakteryzują się coraz bardziej skomplikowaną konstrukcją. Składają się one z wielu różnych podzespołów odgrywających istotne role. Po awarii jakiegokolwiek, trudno jest zapewnić jednostce napędowej prawidłowe działanie. Jednym z ważniejszych komponentów jest odma olejowa.
Odma i podzespoły powiązane z jej pracą
Spalinowy silnik tłokowy w czasie swojej pracy przepuszcza gazy przez pierścienie oraz uszczelnienia zaworów. Gazy te trafiają do skrzyni korbowej, która stanowi centralny element obudowy całej konstrukcji silnika. Jej zadaniem jest ochrona mechanizmu korbowego oraz głowicy cylindra. Łączy ona skrzynię biegów z rozrządem zaworów oraz łożyskuje wał korbowy. Układ ten jest bardzo szczelny, więc wspomniane wyżej gazy generują nadmiar ciśnienia.
Odma jest elementem odpowiedzialnym za odprowadzanie nadmiernej ilości gazów. W starszych jednostkach napędowych element ten służył do ich odprowadzania na zewnątrz. Aktualnie, ze względu na obowiązujące normy ekologiczne, konstrukcja odmy jest o wiele bardziej zaawansowana. Najczęściej element ten jest integrowany z separatorem oleju. Odpowiada on za efektywne skraplanie mgiełki olejowej, która trafia z powrotem do jednostki napędowej. Z odmą połączony jest też podgrzewacz rozpuszczający osady o dużej gęstości, co pozwala na zapewnienie optymalnej czystości całego układu. Działanie odmy jest również wspierane przez zawór PCV odprowadzający gazy z silnika i wpuszczający świeże powietrze oraz przez membranowy zawór wyrównania ciśnień (nadmierna ilość gazów jest wypuszczana do układu dolotowego).
Konsekwencje zepsucia odmy
Odma jest elementem większego układu i charakteryzuje się pewnym ograniczonym zakresem żywotności. Ze względu na różne docierające do niej zanieczyszczenia, w odmie może pojawić się maź. Problemem jest też niska temperatura oraz wilgoć wymieszana z różnymi płynami, które po zamarznięciu zapychają przewód i powodują nieprawidłową pracę odmy. W efekcie powstaje nadmierne ciśnienie, przez które olej przedostaje się przez uszczelki będące najsłabszymi elementami układu.
Trudno jest zdiagnozować problemy związane z pracą odmy, ponieważ usterki takie mogą też wiązać się z uszkodzoną turbosprężarką, wyciekami oleju, olejem znajdującym się w dolocie, pękniętą membraną zaworu ciśnień, uszkodzonym zapłonem, falującymi obrotami, itp. Po pojawieniu się takich objawów, warto jednak dla pewności sprawdzić stan odmy.
Kontrola prawidłowego poziomu ciśnienia
O problemie może świadczyć świst lub dźwięk charakterystyczny dla upuszczania powietrza po odkręceniu korka wlewu oleju. Podobny dźwięk może być słyszalny podczas odkręcania miernika poziomu oleju (bagnetu). Problemem może być też „wypluwanie” oleju.
Awarie odmy i ich naprawa
Odma składa się z różnych podzespołów, jednak element ten sam w sobie nie jest nadmiernie skomplikowany. Nie istnieje jedna uniwersalna budowa i w zależności od pojazdu zastosowane są różne elementy oraz technologie. Z tego powodu należy dokładnie zapoznać się z daną konstrukcją oraz instrukcją wydaną przez producenta pojazdu. Najczęściej sposobem na przywrócenie optymalnej pracy tego elementu jest jego wyczyszczenie. Należy jednak zwrócić uwagę na sposób montażu odmy, aby uniknąć jakichś uszkodzeń.
Profilaktyka, czyli jak uniknąć problemów z odmą olejową?
Podobnie jak w przypadku innych elementów silnika, w przypadku odmy najlepsza jest profilaktyka. Co jakiś czas dobrze jest kontrolować poziom zanieczyszczenia. Wystarczy sprawdzić czystość wężyka. Jeśli odma znajduje się w miejscu trudnodostępnym, wówczas należy udać się do fachowca. Ważną sprawą jest też stosowanie się do zaleceń producenta oraz korzystanie z olejów o odpowiedniej jakości. Dzięki zastosowaniu wspomnianych wyżej metod można uniknąć zwiększenia ciśnienia w układzie, a to z kolei chroni przed wyciekami, falowaniem silnika, zbyt częstą koniecznością wymiany uszczelek oraz zmniejszaniem żywotności turbosprężarki.